Rode Cité - eerste tuinwijk naar Engels model van België

Hoe het begon in 1920

Door de snelle industriële ontwikkeling in Zaventem ontstond in 1920 een grote vraag naar huisvesting. Daarom werd op 12 augustus dat jaar de sociale woningmaatschappij S.A. Saventhem-Extension opgericht, later bekend als Zaventem Uitbreiding.

 

🏘️ In de herfst van 1920 werd een ontwerpwedstrijd uitgeschreven voor een nieuwe woonwijk.

  • Van het bekroonde ontwerp van architect Jean de Ligne werden 30 van de geplande 117 maisonnettes gebouwd. Deze woningen zijn gegroepeerd per 2 tot 5 en hebben elk een voortuin.

  • De tweede prijs ging naar James Allard en Josse Mouton, die 45 woningen met een verdieping realiseerden.

  • De derde laureaten, E. Vander Slagmolen en P.L. Verbist, bouwden nog eens 15 woningen.

Bron: Platanenstraat - Populierenstraat I Luc Vanderschrieck

Straten als bomen

🌳 In 1920 werden de straten aangelegd in een dambordpatroon tussen de Vilvoordelaan en de Olmenstraat.

 

Als eerbetoon aan het tuinwijkconcept kregen de straten namen die verwijzen naar bomen:

  • Bosstraat

  • Olmenstraat

  • Platanenstraat

  • Populierenstraat

  • Wilgenstraat

  • Tuinwijkstraat

  • Vilvoordelaan

     Bron: Informatie Vlaanderen

Geboren met een donkerrode baksteen in de maag...

🏘️ Tussen 1920 en 1922 werd de tuinwijk Rode Cité gebouwd, als antwoord op de grote woningnood na de Eerste Wereldoorlog. Door het tekort aan bouwmateriaal werden de circa 90 woningen opgetrokken met donkerrode bakstenen die ter plaatse vervaardigd werden.

 

De wijk beslaat ongeveer 4 hectare en geldt als de eerste Belgische tuinwijk naar Engelse model. De "Rode Cité" was geboren!

 

 

 

 

Bron: Vilvoordelaan - Olmenstraat I Luc Vanderschrieck

De architecten

 

👨‍🎨 Jean de Ligne was een Belgisch architect, opgeleid aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Brussel. Op 22-jarige leeftijd bouwde hij zijn eigen woning, waar hij tot zijn dood op 95-jarige leeftijd bleef wonen.

Op 30-jarige leeftijd ontwierp hij de eerste Belgische tuinwijk naar Engels model: Rode Cité. Daarnaast realiseerde hij bekende gebouwen zoals de Albert Elisabeth Polikliniek en diverse Art Deco–eclectische woningen.

 

  • James Allard (1890-1974)

🏛️ James Allard geboren in Doornik, specialiseerde hij zich in sociale woningbouw. Zijn stijl combineerde elementen van modernisme en historisme. Hij overleed in Ottignies.

 

  • Josse Mouton (1887-1960)

🏗️Naast de Rode Cité ontwierp hij tuinwijken in Moortebeek (Anderlecht) en Watermaal-Bosvoorde, evenals het César de Paepe ziekenhuis.

Bron: Populierenstraat I Luc Vanderschrieck

Bouwkundig erfgoed

🏡 De tuinwijk Rode Cité werd in 2009 erkend als bouwkundig erfgoed. Na het aflopen van die erkenning op 8 oktober 2021, heeft de Vlaamse Regering diezelfde dag de wijk opnieuw officieel vastgesteld als bouwkundig erfgoed.

 

Bron: INVENTARIS ONROEREND ERFGOED 2023: Tuinwijk Rode Cité [online], https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/121970

Rode Cité

🏘️  De naam van de woonwijk Rode Cité is ontleend aan de tuinwijk Rode Cité die er deel van uitmaakt. Ze strekt zich uit van de A201 tot aan de Leonardo Da Vincilaan, met onder andere de Vilvoordelaan en Olmenstraat binnen haar grenzen in Zaventem.

 

🔨 Belangrijke woonuitbreidingen en vernieuwingen

Tussen 1924 en 1926 werden, naar het model van de tuinwijk Rode Cité, woningen in dezelfde stijl gebouwd maar met een extra verdieping. Die bevinden zich in de Tuinwijkstraat en Toekomststraat. 

 

  • nieuwe cité

In de jaren ’50 volgde de bouw van een nieuwe sociale woonwijk met eengezinswoningen in de Toekomststraat, Invalidenlaan, Leerlooierijstraat, Seringendreef en Vredesdreef, lokaal bekend als de “nieuwe cité”.  

 

🏡 Diversiteit in woningtypes Doorheen de jaren kwamen er ook bel-etagewoningen, extra eengezinswoningen en appartementsgebouwen bij, wat de wijk een gevarieerd karakter geeft.

      Evolutie van de luchthaven van 1971 - 2019

      De zakenluchthaven begon met Abelag Aviations (Lux Aviations) en de technische gebouwen en loodsen van Sabena. 

      Bron: Geopunt Vlaanderen - luchtfoto 1971-2019