Straten als bomen

🌳 In 1920 werden de straten aangelegd in een dambordpatroon tussen de Vilvoordelaan en de Olmenstraat.

Als eerbetoon aan het tuinwijkconcept kregen de straten namen die verwijzen naar bomen:

• Bosstraat

• Olmenstraat

• Platanenstraat

• Populierenstraat

• Wilgenstraat

• Tuinwijkstraat

• Vilvoordelaan

Geboren met een donkerrode baksteen in de maag...

🏘️ Tussen 1920 en 1922 werd de tuinwijk Rode Cité gebouwd, als antwoord op de grote woningnood na de Eerste Wereldoorlog. Door het tekort aan bouwmateriaal werden de circa 90 woningen opgetrokken met donkerrode bakstenen die ter plaatse vervaardigd werden.

De wijk beslaat ongeveer 4 hectare en geldt als de eerste Belgische tuinwijk naar Engelse model. De "Rode Cité" was geboren!

De architecten

Jean de Ligne (1890-1985)

👨‍🎨 Jean de Ligne was een Belgisch architect, opgeleid aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Brussel. Op 22-jarige leeftijd bouwde hij zijn eigen woning, waar hij tot zijn dood op 95-jarige leeftijd bleef wonen.

Op 30-jarige leeftijd ontwierp hij de eerste Belgische tuinwijk naar Engels model: Rode Cité. Daarnaast realiseerde hij bekende gebouwen zoals de Albert Elisabeth Polikliniek en diverse Art Deco–eclectische woningen.

James Allard (1890-1974)

🏛️ James Allard geboren in Doornik, specialiseerde hij zich in sociale woningbouw. Zijn stijl combineerde elementen van modernisme en historisme. Hij overleed in Ottignies.

Josse Mouton (1887-1960)

🏗️Naast de Rode Cité ontwierp hij tuinwijken in Moortebeek (Anderlecht) en Watermaal-Bosvoorde, evenals het César de Paepe ziekenhuis.

🏘️  De naam van de woonwijk Rode Cité is ontleend aan de tuinwijk Rode Cité die er deel van uitmaakt. Ze strekt zich uit van de A201 tot aan de Leonardo Da Vincilaan, met onder andere de Vilvoordelaan en Olmenstraat binnen haar grenzen in Zaventem.

🔨 Belangrijke woonuitbreidingen en vernieuwingen

Tussen 1924 en 1926 werden, naar het model van de tuinwijk Rode Cité, woningen in dezelfde stijl gebouwd maar met een extra verdieping. Die bevinden zich in de Tuinwijkstraat en Toekomststraat. 

• nieuwe cité

In de jaren ’50 volgde de bouw van een nieuwe sociale woonwijk met eengezinswoningen in de Toekomststraat, Invalidenlaan, Leerlooierijstraat, Seringendreef en Vredesdreef, lokaal bekend als de “nieuwe cité”.  

• sloop en nieuwbouw appartementen nieuwe cité (2014-2020)

Deze nieuwe sociale woonwijk was opgeleefd en aan vervanging toe. Het leidde tot een 10-tal jaren leegstand van heel wat sociale huurwoningen. Over een periode van 6 jaar zijn in drie fases alle 57 woningen gesloopt en vervangen door appartementsgebouwen met in totaal 107 wooneenheden, een ondergrondse parking met tuinbergingen. 

• heraanleg straten en infrastructuur 2024 in nieuwe cité

De straten en voetpaden waren door de werkzaamheden beschadigd geraakt en tijdelijk hersteld. In 2024 is de heraanleg van de straten en de infrastructuur gestart. Door de bijkomende verharding is er een bufferbekken aangelegd om hemelwater op de hoek van de Leerlooierijstraat met de Olmenstraat.

In een omgevingsvergunning is het oorspronkelijke plan van aanleg voorgelegd dat dateerde van 2013 van Studiebureau Meso uit Meise, qua stijl vergelijkbaar met de Tuinwijkstraat.

We hebben bijsturing gevraagd van het oorspronkelijk plan op volgende punten:

• het verlies aan parkeerplaatsen te beperken t.o.v. de bestaande situatie
• groene, waterdoorlatende parkeerplaatsen aan te leggen
• minstens evenveel nieuwe bomen aan te planten als er gerooid zijn 
• voor de veiligheid van mens en dier om geen plantenperken met giftige planten of planten met doornen aan te leggen
• de verkeersremmende maatregelen wilde men aanleggen zoals in de Tuinwijkstraat met versmalde kruispunten, asverschuivingen met eilandjes in kasseien en scherpe verkeersdrempels (Tuinwijkstraat-Invalidenlaan). Dit is gewijzigd door de verkeersdrempels niet op de kruispunten maar tussen twee kruispunten aan te leggen zoals in de Leerlooierij- en Toekomststraat. In zowel de Vredesdreef als in de Seringendreef waren er asverschuivingen voorzien. Dit is beperkt tot één van beide straten en er is een asverschuiving gekomen in de Toekomststraat. Het kruispunt met de Invalidenlaan en de Toekomststraat is glooiend en met afgeronde hoeken aangelegd.
• Het plan is ook aangepast in functie van de brandveiligheid en toegankelijkheid voor de brandweer en hulpdiensten.

De heraanleg van het deel van de Toekomststraat gelegen tussen de Bosstraat en Invalidenlaan en het deel van de Invalidenlaan gelegen tussen de Toekomst- en Tuinwijkstraat zijn niet meegenomen in deze omgevingsvergunning.

Heraanleg deel van de Toekomststraat gelegen tussen de Bosstraat en Invalidenlaan 2024-2025

• Landmeter van Studiebureau Meso komt onze straat opmeten in de zomer van 2023. 
• Ontkoppeling hemelwater: bewoners kregen een brief van een derde partij in de bus met het logo van Farys en de gemeente Zaventem om hun hemelwater te ontkoppelen! 
• Er was geen officiële beslissing of verslag van de gemeente Zaventem waaruit blijkt dat de dit deel van de Toekomststraat zou heraangelegd worden. 
• In de notule van februari 2024 heeft de gemeenteraad van Zaventem de aanpassingen van de rooilijnen van de Toekomststraat goedgekeurd in het kader van de heraanleg van de hoek Toekomststraat-Bosstraat voor de fietssnelweg F201 en het keerpunt in de Toekomststraat. 
• In juni 2024 is er een vergunning aan Fluvius verleend om een sterkere stroomkabel aan te leggen.
• Pas eind juli 2024 is er een vergunning verleend door de gemeente Zaventem voor de heraanleg van een gescheiden rioleringsstelsel aan Farys.  
• Veel misverstanden en miscommunicatie later is men begonnen aan de werken op 23 september 2024 tot en met 31 december 2024.  Zulke werken in de wintermaanden kan leiden tot vertragingen, uiteindelijk waren de werken rond eind maart 2025.
• Tijdens de werken is de infrastructuur meermaals geraakt:
  • 1 keer de Telenetkabel volledig over
  • 3 keer de stroomkabel geraakt
  • 2 keer de waterleiding geraakt
  • 1 keer de gasleiding. 
• Kort na de werken heeft men bij twee woningen terug alles moeten open graven omdat er iets mis was met de aansluitingen van de nutsvoorzieningen.
• Het meeste hinder wordt veroorzaakt door de fundering van de hoofdriolering en de rioleringsputten, het urenlang aandammen en walsen van de fundering van de straat en het voetpad, neerploffen van gesloopte boordstenen, kasseien of hulpstukken van de graafmachine dichtbij de woning. Het slopen van kelder- en kolenkeldergaten van woningen zonder dat vooraf te bespreken met de bewoners. 

Zowel tijdens de heraanleg als naar de toekomstige situatie hebben we het volgende gevraagd aan de gemeente:

• Waar is geen rekening mee gehouden:
  • parkeerplaatsen voor bewoners en voor personen met een handicap voorbehouden tijdens de werken, gezien de parkeerdruk. 
  • toegankelijkheid van de woningen en voetgangers tijdens de werken: meerdere bewoners hebben zich verwond
• Waar is er wel rekening mee gehouden:
  • afspraken over de huisvuilophaling met Interza
  • bermparkeren langs het bos is behouden: gezien de parkeerdruk in onze straat heeft de gemeente de berm heraangelegd in dolomiet 
  • het behoud van de haag en het bos dat zorgt voor het milderen van geluidshinder met 3 tot 5 decibel en de luchtv
  • brandveiligheid: doorgang en toegankelijkheid voor de brandweer en hulpdiensten
  • toegankelijkheid voor personen met een verminderde mobiliteit en rolstoelgebruikers

In september 2024 startte de werken en in april 2025 was alles afgerond.

Het oorspronkelijke plan van de heraanleg van de Toekomststraat zag er anders uit, waarbij langs beide zijden van de straat een voetpad zou aangelegd worden, dit hielt ook in dat het bos en de haag langs de Toekomststraat zou aangetast worden. Bij de heraanleg van de straat is al rekening gehouden met het doodlopend maken van de doorgang van de Toekomststraat en de Bosstraat. De gemeente heeft het voetpad versmald, een rijbaan van 4 meter breed aangelegd en de berm ter hoogte van het bos heraangelegd in dolomiet om op te kunnen parkeren.

Deze verschuivingen zijn gebeurd voor het behoud van het bestaande bos, de veiligheid en toegankelijkheid voor de brandweer en om tegemoet te komen aan de hoge parkeerdruk in onze straat.

🏡 Diversiteit in woningtypes Doorheen de jaren kwamen er ook bel-etagewoningen, extra eengezinswoningen en appartementsgebouwen bij, wat de wijk een gevarieerd karakter geeft.

De naam van de woonwijk Rode Cité is ontleend aan de tuinwijk Rode Cité die er onderdeel van uitmaakt. De oppervlakte van de woonwijk strekt zich uit van de A201, Vilvoordelaan, Olmenstraat tot en met de Leonardo Da Vincilaan in Zaventem. 

In de periode van 1924 tot 1926 zijn er naar het model van de tuinwijk Rode Cité nog gelijkaardige woningen opgetrokken met verdieping die gelegen zijn in de Tuinwijkstraat en de Toekomststraat. 

In de jaren 50 is er een nieuwe sociale woonwijk gebouwd met eengezinswoningen in de Toekomststraat, Invalidenlaan, Leerlooierijstraat, Seringendreef en Vredesdreef. Door veel Zaventemenaars gekend als de "nieuwe cité". Na jarenlange leegstand is een groot deel van de eengezinswoningen gesloopt en vervangen door een appartementencomplex met 107 wooneenheden en een parkeergarage. 

Verder zijn er over verschillende periode nog bel-etagewoningen gebouwd, eengezinswoningen en appartementsgebouwen.